Zamek Lubelski pod lupą naukowców. Pierwszy etap badań zakończony
Tysiące zdjęć z drona, skanowanie murów i precyzyjne pomiary. Naukowcy z Politechniki Lubelskiej zakończyli właśnie pierwszy etap prac badawczych na Zamku Lubelskim i w Kaplicy Trójcy Świętej. Efekt? Dokładna dokumentacja i konkretne zalecenia, które mają pomóc w ochronie jednego z najcenniejszych zabytków naszego regionu.
Zamek Lubelski został przebadany z dokładnością, jakiej dotąd nie było. Architekci, inżynierowie budownictwa i historycy sztuki dosłownie zajrzeli w jego mury, korzystając z nowoczesnych technologii pomiarowych i skanowania 3D. To efekt współpracy Politechniki Lubelskiej i Muzeum Narodowego w Lublinie, rozpoczętej na mocy umowy podpisanej w maju ubiegłego roku.
– Nasza współpraca z Muzeum Narodowym obejmuje bardzo różne aspekty. Oprócz działań związanych z doradztwem technicznym, wykonywaniem ekspertyz specjalistycznych i inwentaryzacji budowlanej planujemy m.in. wspólne organizowanie praktyk studenckich – mówi prof. Anna Życzyńska, dziekan Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej.
Pierwszy etap prac objął m.in. skanowanie murów zamku oraz wnętrz i elewacji Kaplicy Trójcy Świętej. W sumie ustawiono około 150 stanowisk skanowania i wykonano blisko 13 tysięcy zdjęć z drona. Równolegle prowadzono badania gruntu, zawilgocenia murów, oddziaływania hałasu i drgań, a także jakości powietrza wewnątrz obiektów.
Na ścianach muzeum zamontowano też 36 reperów – metalowych znaczników pomiarowych, które pozwolą sprawdzić, czy budynek osiada równomiernie. Ich położenie zostanie ponownie skontrolowane po roku. Jak podkreślają naukowcy, to szczególnie istotne w kontekście ruchliwych ulic, prowadzonych i planowanych inwestycji drogowych w bezpośrednim sąsiedztwie zamku.
– Jeśli wszystkie będą znajdować się na tym samym poziomie, co dziś lub jeśli wszystkie obniżą się równomiernie, to znak, że nie dzieje się nic niepokojącego. Nawet jeśli budynek opada, to nie grozi mu przechylenie. Kłopoty zaczną się, jeżeli położenie zmieni tylko część reperów – tłumaczy Michał Wac z Wydziału Budownictwa i Architektury Politechniki Lubelskiej.
Sporo uwagi poświęcono Kaplicy Trójcy Świętej – jednemu z najcenniejszych zabytków w Lublinie. Zespół badaczy przeanalizował archiwalną dokumentację remontów prowadzonych od 1957 roku, gromadząc około 150 tomów materiałów. Ich uzupełnieniem jest nowa, bardzo szczegółowa dokumentacja techniczna, która ma stać się podstawą przyszłych prac konserwatorskich.
>>> CZYTAJ TAKŻE: Sztuczna inteligencja przeniesie nas w czasie. Lubelscy naukowcy stworzą wirtualne muzeum
Eksperci ocenili stan kaplicy jako dobry, ale wskazali też na konkretne problemy. Najpoważniejsze z nich to zawilgocenie i zasolenie murów, szczególnie w przyziemiu i piwnicach. To czynniki, które w dłuższej perspektywie mogą negatywnie wpływać zarówno na konstrukcję budynku, jak i bezcenne malowidła.
Wśród zaleceń znalazły się m.in. pilna wymiana wyłazu dachowego, naprawa uszkodzonej stolarki okiennej oraz usunięcie glonów i porostów z elewacji. Naukowcy potwierdzili też, że obowiązujące ograniczenia w liczbie zwiedzających nie mogą zostać zniesione – to konieczne dla ochrony wnętrza kaplicy.
– Kaplica została otwarta do zwiedzających pod koniec lat 90. ub. wieku, kiedy to ukończone zostały badania i prace konserwatorskie, które trwały właściwie od pierwszej wojny światowej, czyli od momentu, kiedy freski zostały odkryte. Dlatego chcieliśmy wykorzystać możliwości jakie daje dziś technologia, żeby sprawdzić stan budynku i móc prowadzić prace, żeby kaplica wciąż była w świetnej formie dla następnych pokoleń – mówi dr hab. Katarzyna Mieczkowska, dyrektor Muzeum Narodowego w Lublinie.
Jak podkreślają przedstawiciele Muzeum Narodowego, zakończone badania to dopiero początek. W planach są kolejne analizy i wspólne działania, które mają pomóc zachować Zamek Lubelski w jak najlepszym stanie dla przyszłych pokoleń.
fot. PL
